فیروزه عجمی نیشابور چیست؟ تفاوت با شجری + درجه‌بندی و نشانه‌ها

فیروزه عجمی نیشابور ارزشمندترین و کمیاب‌ترین گونه فیروزه در جهان است که به‌دلیل رنگ آبی آسمانی یکدست، سطح کاملاً صاف و نداشتن هیچ‌گونه رگه و ناخالصی شهرت دارد. این گوهر که از کهن‌ترین معادن نیشابور استخراج می‌شود، بر اساس خلوص رنگ و تراکم به سه درجه کیفی تقسیم شده و به‌عنوان استانداردی برای سنجش سنگ‌های قیمتی شناخته می‌شود. اگر می‌خواهید بدانید فیروزه عجمی چیست و تفاوت‌های فنی این سنگ را با نمونه‌های کرمان و دامغان بشناسید، در ادامه همراه ما باشید.

انواع فیروزه عجم نیشابور

از نظر شیمیایی، فیروزه فسفات هیدراته مس و آلومینیوم است که تنها کاربرد مهم آن در ساخت جواهرات و اشیاء زینتی می‌باشد، اما در این استفاده آنقدر محبوب شده که نامش را برای رنگ آبی کمی مایل به سبز استفاده می‌کنند. طلا، نقره، مس و فیروزه تنها مواد معدنی در دنیا هستند که به قدری شناخته شده و تأثیرگذارند که نام آن‌ها روی رنگ‌هایشان گذاشته شده است.

معادن فیروزه ایران

مهم‌ترین معادن فیروزه ایران در استان‌های خراسان رضوی، سمنان و کرمان واقع شده‌اند. پیش از اینکه به‌طور مفصل به بررسی اصلی‌ترین معادن فیروزه ایران بپردازیم. در جدول زیر به مقایسه هریک از معادن پرداخته و ویژگی‌های آن‌ها را بررسی خواهیم کرد.

معدن فیروزه نیشابور

فیروزه نیشابور از لحاظ کیفیت، با ارزش‌ترین فیروزه در جهان است. معادن فیروزه نیشابور در 150 کیلومتری غرب شهر مشهد، 55 کیلومتری شمال غرب شهرستان نیشابور، 35 کیلومتری شمال غرب شهر فیروزه و در 4 کیلومتری شمال غرب روستای معدن واقع شده‌اند و از قدیمی‌ترین معادن فیروزه جهان محسوب می‌شوند.

فیروزه آبی شفاف آسمانی که محبوب‌ترین و گران‌ترین رنگ فیروزه در جهان است، از این معادن به دست می‌آید. کیفیت انواع فیروزه عجم نیشابور، باعث شده بسیاری از علاقه‌مندان به سنگ‌های قیمتی در دنیا، کشور ایران را با نام فیروزه‌ی آن بشناسند.

قدیمی‌ترین فیروزه کشف شده در معادن نیشابور، مربوط به 6600 سال قبل است. بنابراین این‌طور می‌توان نتیجه گرفت که معدن نیشابور نزدیک به 7000 سال قدمت دارد و یکی از قدیمی‌ترین معادن فیروزه در جهان است. قدمت معادن فیروزه نیشابور را شاید بتوان نزدیک به معادن فیروزه مصر دانست. با این تفاوت که معادن نیشابور هنوز فعال بوده و مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند، اما معادن فیروزه مصر سال‌ها است که خالی شده‌اند.

اهمیت انواع فیروزه عجم نیشابور تا اندازه‌ای است که در جهان به فیروزه ایرانی، فیروزه نیشابوری هم گفته می‌شود. نیشابور در دوران باستان یکی از توقفگاه‌های مهم در مسیر جاده ابریشم بوده و از این طریق فیروزه‌ی نیشابور راه خود را به اروپا و آسیا باز کرد.

در دوران مدرن نیز تنها فیروزه جنوب غربی آمریکا از نظر کیفیت و اصالت قابلیت مقایسه با فیروزه ایرانی را دارد. اگر به‌دنبال خرید نمونه‌های اصل و با اصالت هستید، در جواهرات شرافت می‌توانید مدل‌های اورجینال و کمیاب فیروزه را پیدا کنید؛ محصولاتی که با ضمانت اصالت سنگ و کیفیت ساخت عرضه می‌شوند.

معدن فیروزه شهر بابک کرمان

معدن فیروزه شهر بابک در فاصله 223 کیلومتری غرب شهر کرمان، 42 کیلومتری شمال شرق شهر بابک و 132 کیلومتری شمال غرب معدن مس سرچشمه قرار دارد. فیروزه شهر بابک کرمان کدرتر از انواع فیروزه عجم نیشابور بوده و جلا و کیفیت آن به نسبت کمتر است. فیروزه شهر بابک، علاوه‌بر رنگ از نظر ضخامت هم با فیروزه نیشابور متفاوت بوده و ضخامت بیشتری دارد، اما سختی آن کمتر است و در برابر ضربه به راحتی شکسته و خرد می‌شود.

رنگ فیروزه شهر بابک سبزتر از فیروزه نیشابور است و طیفی از رنگ‌های آبی مایل به سبز تا سبز را می‌توان در آن پیدا کرد. لازم به ذکر است که تنوع و زیبایی رنگ در فیروزه نیشابور، به‌دلیل عناصر تشکیل‌دهنده و موقعیت آب و هوایی منطقه، بسیار بیشتر از فیروزه کرمان است.

معدن فیروزه دامغان

معدن فیروزهٔ باغو در 90 کیلومتری جنوب دامغان در غرب ترود در استان سمنان قرار دارد و سال‌های زیادی از آن فیروزه استخراج می‌شده است. فیروزه دامغان کیفیت پایین‌تری از انواع فیروزه عجم نیشابور داشته و ارزش آن کمتر است. همچنین رنگ فیروزهٔ این کانسار با فیروزهٔ نیشابور متفاوت بوده و کمی متمایل به سبز است.

معدن فیروزه عبداله گیو

معدن فیروزهٔ عبداله گیو در جنوب شهرستان قوچان و در 65 کیلومتری شمال شرق نیشابور واقع شده است. فیروزه این معدن به شکل کریزوکولا و به‌طور پراکنده همراه با مالاکیت و آزوریت است. رنگ فیروزه عبدالله گیو سبز تیره است، به‌همین دلیل به آن فیروزهٔ سبز قوچانی هم گفته می‌شود.

فیروزه عجمی چیست؟

وقتی از ارزشمندترین فیروزه صحبت می‌کنیم، نامی جز فیروزه عجمی نیشابور به ذهن‌های آگاه نمی‌رسد. این سنگ قیمتی، به خاطر رنگ آبی خالص و سطح صاف و بدون رگه‌اش شهرت جهانی دارد. در بازار سنگ‌های قیمتی، عجمی مساوی است با خالص و بکر؛ گوهری که انگار طبیعت آن را بدون هیچ خط‌و‌خالی آفریده است.

این ویژگی، آن را از سایر انواع فیروزه، به‌ویژه فیروزه شجری که رگه‌هایی در سطح خود دارد، جدا می‌کند. خاستگاه اصلی این نگین بی‌همتا، معادن کهن نیشابور در ایران است که همین اصالت، ارزش آن را دوچندان می‌سازد.

ویژگی‌های ظاهری فیروزه عجمی چیست؟

شناخت دقیق ظاهر این سنگ، اولین قدم برای تشخیص ارزش آن است. فیروزه عجمی اصیل مشخصاتی دارد که حساب آن را از سایرین جدا می‌کند:

• رنگ آبی عمیق و یکنواخت، بدون هیچ هاله‌ای از رنگ سبز یا لکه‌های رنگی دیگر؛
• سطحی کاملا صاف، صیقلی و بدون کوچک‌ترین رگه یا شکستگی قابل مشاهده؛
• جلای مومی و لطیف پس از تراش که نور را به زیبایی بازتاب می‌دهد؛
• حس سنگینی و تراکم بیشتر در مقایسه با نمونه‌های تقلبی یا بهسازی‌شده.

درجه‌بندی کیفیت فیروزه عجمی نیشابور

تمام فیروزه‌های عجمی ارزش یکسانی ندارند. کیفیت آن‌ها بر اساس معیارهای دقیقی سنجیده می‌شود که به‌طور مستقیم بر قیمت نهایی تاثیر می‌گذارند. درک این معیارها به شما کمک می‌کند بدانید چرا دو نگین به ظاهر مشابه، قیمت‌های متفاوتی دارند. عواملی مانند عمق رنگ، خلوص و اندازه، درجه کیفی سنگ را مشخص می‌کنند. برای درک بهتر این تفاوت‌ها، جدول زیر به شما کمک می‌کند بدانید درجه‌های مختلف فیروزه عجمی چیست؟

فیروزه عجمی بهتر است یا شجری؟

این سوالی است که بسیاری از علاقه‌مندان به سوال فیروزه عجمی چیست، می‌پرسند. در این مورد هیچ پاسخی قطعی وجود ندارد، چون انتخاب بین این دو کاملا به سلیقه و هدف شما بستگی دارد.

فیروزه عجمی برای کسانی مناسب است که به‌دنبال کمال، خلوص و رنگ آبی یکدست هستند. این سنگ، نماد اصالت و ارزش است و در بازارهای جهانی، به‌ویژه کشورهای عربی، جایگاه بالایی دارد. اگر به‌دنبال سرمایه‌گذاری یا جواهر کلاسیک و باشکوه هستید، فیروزه عجمی بهترین انتخاب است.

فیروزه شجری با رگه‌هایی که طرح‌های طبیعی و خاصی را روی سطح سنگ ایجاد می‌کنند، برای افرادی جذاب است که زیبایی را در تک بودن و نقوش طبیعی می‌بینند؛ چون هر نگین شجری، داستانی متفاوت را روایت می‌کند. این نوع فیروزه در غرب، طرفداران بیشتری دارد و به آن فیروزه عنکبوتی (Spiderweb Turquoise) هم می‌گویند.

بیشتر بخوانید: انواع فیروزه

چرا فیروزه عجمی نیشابور، مشهورترین فیروزه جهان است؟

شهرت جهانی فیروزه عجمی نیشابور، در نتیجه سه فاکتور به دست آمده است:

1. تاریخ؛
2. کیفیت؛
3. کمیابی.

این سنگ از قدیمی‌ترین معادن فعال جهان استخراج می‌شود و قرن‌هاست که در جواهرات سلطنتی و آثار هنری ارزشمند به‌کار می‌رود. رنگ آبی آسمانی آن به استانداردی برای سنجش سایر فیروزه‌ها تبدیل شده است.

ازاین‌گذشته، استخراج نمونه‌های کاملا خالص و بدون رگه بسیار نادر است. همین کمیابی، ارزش آن را به شدت افزایش می‌دهد و آن را به گوهری قیمتی برای مجموعه‌داران و خبرگان سنگ در سراسر دنیا تبدیل می‌کند. درک اینکه فیروزه عجمی چیست، در واقع درک همین تاریخچه غنی و کیفیت بالای این سنگ اصیل است.

بیشتر بخوانید: گران ترین فیروزه جهان

سخن پایانی

در این مقاله تلاش کردیم به این پرسش پاسخ دهیم که فیروزه عجمی چیست و چه جایگاهی در بازار سنگ‌های قیمتی دارد. این گوهر گران‌بها با رنگ آبی خالص و سطح صاف و یک‌دست خود، از گذشته تا امروز یکی از محبوب‌ترین انتخاب‌ها برای ساخت انگشتر فیروزه بوده است؛ چرا که جلوه طبیعی و اصالت ویژه این سنگ، ارزش جواهر را چند برابر می‌کند.

ما در مجموعه جواهرات شرافت، بهترین نوع از فیروزه عجمی و شجری را با طراحی و هنر دست استادکاران ایرانی به انگشتر فیروزه اصل تبدیل کرده‌ایم که شایسته شما هستند. پس اگر به‌دنبال زیورآلات ظریف، لطیف و مناسب استایل‌های مینیمال هستید، مدل‌های متنوع انگشتر فیروزه زنانه با طراحی‌های کلاسیک و مدرن، می‌توانند گزینه‌ای جذاب برای شما باشند.

در مقابل، برای افرادی که به‌دنبال جواهرات سنگین‌تر، رسمی‌تر و با ظاهری قوی هستند، انگشتر فیروزه مردانه جایگاه ویژه‌ای در بازار دارد. رکاب‌های پهن، طراحی‌های اصیل ایرانی و استفاده از فیروزه نیشابور باکیفیت، باعث شده این مدل‌ها ارزش نمادین و معنوی بالایی داشته باشند.

منبع +++