چگونه عقیق اصل را از تقلبی و مصنوعی تشخیص دهیم؟

برای تشخیص عقیق اصل، باید چند نشانه‌ی مهم را با هم بررسی کنید: سختی سنگ، شفافیت نیمه‌شفاف، نبود حباب، رنگ‌های طبیعی و نوارهای منظم یا پترن‌های طبیعی. عقیق واقعی معمولا سختی حدود ۶.۵ تا ۷ در مقیاس موس دارد، با چاقو به‌راحتی خراش برنمی‌دارد، زیر نور فقط بخشی از آن روشن می‌شود و خبری از رنگ‌های نئونی و حباب‌های داخل سنگ نیست. در ادامه، مرحله‌ به‌ مرحله یاد می‌گیرید چطور با چند تست ساده در خانه و چند نکته تخصصی، اصالت انگشتر عقیق خود را بررسی کنید.

روش‌های خانگی برای تشخیص عقیق اصل

زمانی که سنگی زیبا را در دست می‌گیرید، اولین سوالی که ذهنتان را قلقلک می‌دهد، اصالت آن است. نیازی نیست حتما آزمایشگاه مجهز داشته باشید؛ چون شما با تکیه بر حواس پنج‌گانه و چند ترفند ساده، می‌توانید تا حد زیادی ماهیت سنگ را حدس بزنید.

پایه و اساس تشخیص عقیق تقلبی و اصل در خانه، توجه به ویژگی‌های فیزیکی است که سنگ‌های مصنوعی نمی‌توانند آن را تقلید کنند. بگذارید این ویژگی‌ها را جداگانه معرفی کنیم.

بافت سنگ

برخلاف شیشه و پلاستیک که سطحی صاف، صیقلی و یکدست دارند، عقیق طبیعی، بی‌نظمی‌های زیبایی دارد. بافت‌های ابری، لایه‌های نامنظم رنگی و ناخالصی‌های ریز، شناسنامه اصالت سنگ هستند. هنگام بررسی عقیق تقلبی و اصل، اگر سنگی را دیدید که بیش از حد شفاف، براق و بدون هیچ لکی است، باید به اصالت آن شک کنید.

وزن سنگ

عقیق یک سنگ نسبتاً متراکم است، بنابراین به نظر می‌رسد که وزن آن کمتر از وزن واقعی‌اش باشد. برای تشخیص عقیق اصل، سنگی را که فکر می‌کنید عقیق است در یک دست نگه دارید و سپس یک سنگ دیگر به اندازه مشابه که مطمئن هستید عقیق نیست را در دست دیگر خود بگیرید.

اگر احساس کردید سنگ مورد آزمایش سنگین‌تر است، احتمالاً عقیق بودن آن تأیید می‌شود. البته روش تخمین تراکم برای تشخیص عقیق اصل، ممکن است نادرست از آب در بیاید. اگر می‌خواهید دقیق‌تر باشید، می‌توانید تراکم سنگ را با استفاده از روش جابجایی آب محاسبه کنید. تراکم عقیق 2.6 تا 2.64 گرم بر سانتی‌متر مکعب است.

شکل مومی سنگ

داخل سنگ بافت مومی شکل یا شیشه‌ای وجود دارد. اگر می‌توانید نمونه خود را با چکش و اسکنه باز کنید یا اگر از قبل شکسته شده، انگشت خود را در امتداد قسمت داخلی سنگ که نوارهای رنگی وجود دارد حرکت دهید. این قسمت باید حالت مومی یا شیشه‌ای داشته باشد.

دمای سنگ

ساختار کریستالی کوارتز، هدایت حرارتی خاصی دارد. وقتی عقیق را لمس می‌کنید یا آن را روی گونه‌ خود می‌گذارید، باید سرمای مطبوعی را حس کنید؛ سرمایی که حتی در تابستان هم محسوس است.

سنگ‌های پلاستیکی یا شیشه‌ای، به سرعت با دمای بدن شما یکی می‌شوند و گرمای دستتان را می‌گیرند؛ اما عقیق اصل، لجوج است و برای مدتی طولانی‌تر در برابر گرم شدن مقاومت می‌کند.

• 

  انگشتر عقیق ملک

   63,300,000
  انتخاب گزینه‌ها
• 

  انگشتر عقیق نکیسا

   73,000,000
  انتخاب گزینه‌ها
• 

  انگشتر ست عقیق هیام

   96,400,000
  انتخاب گزینه‌ها
• 

  انگشتر عقیق وَسام

   47,100,000
  انتخاب گزینه‌ها

شفافیت عقیق

معمولاً هنگام بحث در مورد شفافیت سنگ‌هایی مانند یاقوت یا زمرد کبود، در مورد اینکه «سنگ با چشم غیر مسلح چقدر شفاف به نظر می‌رسد؟» یا «وجود آخال‌ها چه تاثیری بر ارزش آن می‌گذارد؟» صحبت می‌کنیم، اما در مورد عقیق ها، کمی متفاوت است.

به استثنای موارد خاص، عقیق‌ها را می‌توان نیمه شفاف توصیف کرد، یعنی اجازه می‌دهند تا نور از آن‌ها عبور کند. در حالی که سنگ‌های مات اجازه عبور هیچ نوری را نمی‌دهند. قبلاً اشاره کردیم که عقیق نوعی سنگ یمانی است و سنگ یمانی بودن توسط دو چیز تعیین می‌شود: اندازه کریستال‌ها و ترکیبات معدنی آنها. عقیق دارای همان اندازه کریستال و ترکیبات معدنی است، اما با ظاهر نیمه شفاف خود از سایر سنگ‌های یمانی دیگر متمایز می‌شود. نیمه شفاف بودن عقیق یکی دیگر از راه‌های تشخیص عقیق اصل است.

• برای تشخیص عقیق اصل اگر نمونه شما از قبل شکسته نشده باشد، آن را با چکش و اسکنه باز کنید، زیرا سطح بیرونی عقیق اجازه عبور نور را نمی‌دهد. اگر می‌خواهید سنگ خرد نشود، آن را روی یک سطح صاف و ثابت قرار دهید. انتهای نوک اسکنه را در بالای سنگ قرار داده و سپس با چکش بر انتهای دیگر آن چند ضربه بزنید.
• نمونه سنگ خود را جلوی یک منبع نور مانند لامپ یا چراغ قوه نگه دارید. یکی از ویژگی‌های تشخیص عقیق اصل، میزان شفافیت آن است. برای تعیین شفافیت نمونه که به دیافانیت نیز معروف است، سنگ را به گونه‌ای قرار دهید که بین منبع نور و چشم شما قرار گیرد. برای تشخیص شفافیت عقیق، نیازی به صیقل کاری آن ندارید و این ویژگی باید در حالت طبیعی نمایان شود.

• برای تشخیص عقیق اصل ببینید که چقدر نور منبع از سنگ عبور می‌کند. عقیق نیمه شفاف است، به این معنی که فقط مقداری از نور را از خود عبور می‌دهد. وقتی سنگ را جلوی منبع نور نگه می‌دارید، باید کمی بدرخشد و شفافیت بیشتری پیدا کند. اگر هیچ نوری از آن عبور نکرد نشان می‌دهد که نمونه شما عقیق نیست و به احتمال زیاد جاسپر است.
• با نگه داشتن انگشتر عقیق روی یک تصویر، شفافیت آن را آزمایش کنید. از آنجا که عقیق یک سنگ نیمه شفاف است، وقتی آن را روی تصویری از چیزی نگه می‌دارید، باید به صورت نیمه واضح دیده شود. اگر تصویر را به صورت کاملاً واضح می‌بینید، نمونه شما شفاف است و سنگی که دارید عقیق نیست، بلکه ممکن است نوع دیگری از کریستال کوارتز باشد.

مقایسه خصوصیات عقیق تقلبی و اصل

برای سهولت تشخیص عقیق اصل از تقلبی، در ادامه جدولی برای مقایسه خصوصیات عقیق تقلبی و اصل آورده شده است.

مشخصه کلیدی	عقیق اصل	عقیق تقلبی
رنگ	رنگ‌های ملایم طبیعی: سفید، سفید مایل به خاکستری، بژ، قهوه‌ای شیری، زرد روشن، نارنجی ملایم، قهوه‌ای روشن تا تیره، قهوه‌ای مایل به قرمز و گاهی اوقات آبی روشن	رنگ‌های پر رنگ و نئونی: صورتی روشن، آبی نئونی، فیروزه‌ای، سبز زمردی، آبی پر رنگ، سیاه مات
سختی	با چاقو نمی‌توان سطح آن را خراش داد	عقیق پلاستیکی تقلبی به راحتی با چاقو خراشیده می‌شود.
شفافیت	نیمه شفاف یا نیمه مات است و نور را از خود عبور می‌دهد.	مات است؛ اما اگر از شیشه ساخته شده باشد، نیمه مات خواهد بود.
شکستگی	مومی شکل است.	عقیق شیشه‌ای دارای سطح یکنواختی یا پوسته مانند است، اما عقیق پلاستیکی همراه با شکستگی ناهموار است.
کیفیت پرداخت	می‌تواند پرداخت قوی را بدون هیچ گونه خراش قابل مشاهده‌ای بپذیرد.	ممکن است در برابر پرداخت خراش بردارد.
تقویت رنگ	رنگ‌ها بسیار ملایم هستند و تفکیک آن‌ها به تدریج از یکدیگر اتفاق افتاده است.	رنگ لایه‌ها در تضاد با یکدیگر است. در بعضی نقاط با غلظت رنگ مواجه می‌شوید.
وجود حباب یا الگوهای چرخشی	بدون هر گونه حباب و الگوی چرخشی است.	حباب و الگوی چرخشی در عقیق تقلبی شیشه‌ای دیده می‌شود.

• 

  انگشتر عقیق الله وردی خان

   22,400,000
  انتخاب گزینه‌ها

تشخیص عقیق اصل از شیشه، پلاستیک و رزین

بزرگ‌ترین چالش خریداران، تفکیک سنگ‌های معدنی از ساخته‌های دست بشر است. متقلبان با پیشرفت تکنولوژی، موادی تولید می‌کنند که از نظر ظاهری بسیار فریبنده‌اند؛ اما نگران نباشید! علم فیزیک و شیمی به کمک شما می‌آید تا تفاوت عقیق اصل از تقلبی و مصنوعی را آشکار کنید. تفاوت‌های بنیادین در ساختار اتمی این مواد، پاشنه آشیل آن‌هاست.

ما در جواهرات شرافت، همیشه پیشنهاد می‌کنیم که به سختی سنگ توجه ویژه‌ای داشته باشید. عقیق، سختی معادل 6.5 تا 7 در مقیاس موس دارد. این یعنی:

• فولاد نمی‌تواند روی عقیق خط بیندازد. اگر با جسمی فلزی روی نگین کشیدید و خط افتاد، شک نکنید که با شیشه یا پلاستیک طرف هستید؛
• عقیق با آتش سیگار یا فندک نمی‌سوزد و بوی نامطبوعی نمی‌دهد؛ اما پلاستیک و رزین بی‌درنگ واکنش نشان می‌دهند.

برای اینکه دید کامل‌تری نسبت به تفاوت‌های عقیق تقلبی و اصل داشته باشید، جدول زیر را مطالعه کنید. این جدول مقایسه‌ای، اطلاعات پراکنده را یکجا جمع کرده تا در یک نگاه تصمیم بگیرید.

یکی دیگر از نشانه‌های مهم برای جداسازی عقیق اصل از تقلبی و مصنوعی، وجود حباب است. در فرآیند ساخت شیشه و رزین، هوا به دام می‌افتد و حباب‌های ریز کروی شکل می‌گیرند؛ اما در عقیق طبیعی، گاز یا حبابی وجود ندارد؛ آنچه می‌بینید ناخالصی‌های جامد کانی‌های دیگر است. استفاده از ذره‌بین ساده، این راز را برای شما فاش می‌کند.

تشخیص عقیق رنگ‌شده از طبیعی

بسیاری از عقیق‌های موجود در بازار، در حقیقت سنگ‌های طبیعی هستند که برای جذابیت بیشتر و بازارپسندی، رنگ شده‌اند. این سنگ‌ها پلاستیکی نیستند؛ اما چون اصالت رنگ ندارند، ارزش‌شان پایین‌تر از نمونه‌های معدنی بکر است. در این حالت، تشخیص عقیق اصل، کمی پیچیده‌تر می‌شود؛ چون ماده پایه، همان سنگ عقیق است و تست دما یا وزن کمکی نمی‌کند.

برای اینکه بفهمید رنگ سنگ، حاصل طبیعت است یا آزمایشگاه شیمی، باید به‌دنبال اشتباهات فرآیند رنگ‌کردن بگردید. این سه نشانه را زیر نظر بگیرید.

تجمع رنگ در درزها

وقتی به سنگ رنگ‌شده  نگاه می‌کنید، متوجه می‌شوید که رنگدانه‌ها در ترک‌ها و درزهای ریز سنگ جمع شده‌اند. در طبیعت، رنگ به‌صورت لایه‌های موازی یا یکنواخت پخش می‌شود؛ اما در نمونه‌های بهسازی‌شده، رنگ مثل جوهر در شکاف‌ها نفوذ کرده و ظاهری شبیه به رگه‌های خونی یا تار عنکبوتی پررنگ ایجاد می‌کند.

رنگ‌های جیغ و نئونی سنگ

معمولا طبیعت، نقاش ملایمی است. رنگ‌های بسیار تند، جیغ و غیرطبیعی  فریاد می‌زنند که من رنگ شده‌ام! بسیاری از عقیق‌های سیاه یا سبز بازار، در واقع سنگ‌های کم‌رنگی بوده‌اند که در محلول‌های شیمیایی پخته شده‌اند.

آزمون با حلال‌ها

استفاده از پد آغشته به استون، در برخی موارد می‌تواند رنگ سطحی سنگ‌های بی‌کیفیت را روی پنبه پس بدهد. البته حواستان باشد که این روش برای سنگ‌هایی که رنگ‌شدگی عمیق (Color Enhanced) دارند، همیشه جواب نمی‌دهد و نباید یگانه معیار شما باشد.

مطمئن‌ترین راه تشخیص عقیق اصل چیست؟                

تکنولوژی ساخت سنگ‌های مصنوعی و روش‌های بهسازی به‌طور ترسناکی پیشرفت کرده‌اند. گاهی ظرافت تقلب آنقدر بالاست که حتی شاید چشمان تیزبین فرد باتجربه هم در تفکیک عقیق اصل از تقلبی و مصنوعی، دچار خطا شود. در واقع، روش‌های خانگی نقش فیلتر اولیه را دارند، نه حکم نهایی دادگاه!

اگر به‌دنبال یقین صددرصدی هستید، مسیر درست از آزمایشگاه‌های گوهرشناسی (Gem Lab) می‌گذرد. در این مراکز، کارشناسان با نگاه کردن به ظاهر سنگ قضاوت نمی‌کنند، بلکه با زبان علم با سنگ حرف می‌زنند. ازاین‌گذشته، برای خرید مطمئن، همیشه نیاز نیست خودتان متخصص گوهرشناسی باشید. کافی است فروشنده‌تان متخصص و با انصاف باشد.

روش‌های تشخیص اصالت گونه‌های مختلف عقیق

عقیق نوعی از سنگ یمانی است که دارای نقش‌ها و الگوهای متفاوتی می‌باشد. برخی از این الگوها و رنگ‌ها خیلی به یکدیگر شبیه هستند. اگر یک سنگ یمانی دارای یکی از خصوصیات زیر باشد، به عنوان سنگ عقیق شناخته می‌شود:

• نیمه شفاف و چند رنگ؛
• نوارهای مختلف با رنگ‌های متنوع و آرایش متفاوت لایه‌ها؛
• نیمه شفاف با اشکال گره‌ای و آخال‌های رنگی.

از موارد ذکر شده می‌توانید برای تشخیص عقیق اصل استفاده کنید. این سنگ ارزشمند در طول اعصار گوناگون و مکان‌های مختلف مورد استفاده بشر قرار گرفته است و به خاطر داشتن ظواهر و رنگ‌های متفاوت، نام‌های مختلفی بر روی آن نهاده شده است. در این بخش شما را با چند گونه از عقیق و روش‌های تشخیص اصالت آن، آشنا خواهیم کرد.

• عقیق استحکامات (Fortification Agate): این عقیق رایج‌ترین و قابل تشخیص‌ترین شکل عقیق است که دارای خطوط متحدالمرکز می‌باشد. علت انتخاب چنین نامی به این دلیل بوده که خطوط متحدالمرکز آن در کنار هم نقشه‌ای شبیه یک دژ یا قلعه تشکیل می‌دهند.
• عقیق گونه خط آب (Water-Line Agate): این نوع عقیق به خاطر الگوی سنگ آن به خط آب نامگذاری شده است. در این نوع عقیق چند لایه از نوارهای صاف سیلیکا دیده می‌شود و به خاطر همین خطوط صاف، تبدیل به یک عقیق محبوب شده است.
• عقیق سلیمانی (Onyx Agate): عقیق اونیکس یک گونه شناخته شده از عقیق می‌باشد که بیشتر سیاه و سفید است، اما در رنگ‌های دیگری نیز یافت می‌شود.
• ساردونیکس (Sardonyx Agate): ساردونیکس گونه دیگری از عقیق است که شبیه اونیکس می‌باشد، اما دارای نوارهای موازی با رنگ قرمز و سفید است. برای تشخیص عقیق اصل ساردونیکس، این مشخصه می‌تواند کمک کننده باشد.
• عقیق نواری (Lace Agate): این گونه از عقیق دارای رنگ زمینه سفید یا کرمی است که خطوط چرخشی قرمز یا قهوه‌ای در آن دیده می‌شود.
• عقیق خزه‌ای (Moss Agate): این گونه از عقیق به صورت لایه لایه نیست، بلکه آخال‌هایی شبیه خره، درخت یا برگ در آن دیده می‌شود.
• عقیق عنبیه (Iris Agate): علت نامگذاری این عقیق به نام عنبیه به خاطر شباهت به چشم انسان نبوده، بلکه به دلیل رنگ‌های زیادی است که با خطوط زیاد در آن دیده می‌شود.
• عقیق تاندرگ (Thunderegg Agate): این گونه از عقیق به اندازه توپ بیسبال است که از بیرون ساده به نظر می‌رسد، اما وقتی برش داده شود، داخل آن رنگی و به صورت لایه لایه می‌باشد. برای این که زیبایی این عقیق نمایان گردد، آن را به دو نیم برش می‌دهند یا به صورت ورقه ورقه در می‌آورند.
• ژئودهای عقیق (Agade Geodes): ژئودهای عقیق شبیه تاندرگ هستند، اما برخلاف تاندرگ‌ها که مانند یک تخم توپر و عمدتاً توخالی می‌باشند.
• عقیق آتشین (Fire Agate): رنگ عقیق آتشین مانند اوپال به صورت رنگین تاب یا قوس قزحی می‌باشد. این یکی از ویژگی‌هایی است که گوهرشناسان در تشخیص عقیق اصل آتشین از آن بهره می‌برند. برای تشخیص عقیق اصل آتشین باید بدانید که این عقیق دارای نمایش قوس قزحی درخشنده است و الگویی خارق‌العاده و حباب گونه از رنگ‌ها را به نمایش می‌گذارد، در حالی که عقیق آتشین جعلی دارای رنگ‌های ثابت نارنجی، قرمز و قهوه‌ای می‌باشد و هیچ اثر قوس قزحی در آن دیده نمی‌شود.
• عقیق دندریتیک (Dendritic Agate): عقیق دندریتیک یکی از باارزش‌ترین نوع عقیق است و زمینه‌ای کم رنگ یا بی رنگ با آخال‌های سیاه و قهوه‌ای کم رنگ یا بی رنگ با آخال‌های سیاه و قهوه‌ای مثل درخت یا سرخس دارد.

آنچه گفته شد، فقط تعدادی از عقیق‌های شناخته شده بودند، اما بسیاری دیگر از عقیق‌ها وجود دارند که با نام‌های مختلف شناسایی شده‌اند. همان‌طور که مشاهده کردید تنوع سنگ عقیق زیاد است و همین امر سبب شده تا تشخیص عقیق اصل از تقلبی اهمیت زیادی پیدا کند.

بیشتر بخوانید: انواع عقیق

آیا عقیق اصل خواص فیزیکی یا انرژی متفاوتی دارد؟

عقیق یکی از سنگ‌های معدنی بسیار خاص است که از دیرباز به خاطر انرژی درونی و خواص درمانی‌اش مورد توجه بوده است. بسیاری از متخصصان سنگ‌شناسی معتقدند که خواص عقیق واقعی تنها زمانی فعال می‌شود که سنگ کاملاً طبیعی و بدون رنگ مصنوعی باشد. عقیق اصل به‌صورت طبیعی دارای ارتعاشاتی است که می‌تواند تعادل درونی بدن را بهبود بخشد، استرس را کاهش دهد و حتی تمرکز ذهنی را افزایش دهد.

از نظر فیزیکی، این سنگ در برابر حرارت و ضربه مقاومت بالایی دارد و همین ویژگی باعث شده در ساخت جواهرات مختلف بسیار محبوب باشد. به همین دلیل است که بسیاری از آقایان علاقه‌مندبه سنگ‌های انرژی‌زا، پیوسته به‌دنبال انگشتر عقیق مردانه هستند تا از خواص عقیق طبیعی بهره‌مند شوند.

در این میان حتی خانم‌ها نیز زیورآلات ساخته شده با سنگ عقیق را ترجیح می‌دهند؛ چرا که می‌توان این سنگ را در رنگ‌های گوناگون یافت و همین ویژگی می‌تواند جدا از جنبه زیبایی بصری، انرژی مثبتی در وجود آن‌ها بارور کند. بنابراین چه در قالب یک انگشتر عقیق زنانه و چه جواهرات دیگر، انتخاب عقیق به عنوان سنگ جواهراتی در تمام اقشار پذیرفته شده است.

سخن پایانی

سنگ‌ها پر از شگفتی و جزئیات هستند و تشخیص عقیق اصل، مهارتی است که ترکیبی از دانش و تجربه را می‌طلبد. یادتان باشد که سنگ اصل، حس زنده بودن و اصالت را همراه خود دارد که هیچ کپی مصنوعی نمی‌تواند آن را تقلید کند.

اگر به‌دنبال خرید انگشتر عقیق هستید که خیالتان از بابت اصالت و کیفیت آن آسوده باشد، می‌توانید به کلکسیون بی‌نظیر ما در جواهرات شرافت سر بزنید. تیم ما جهت راحتی خیال شما انگشترهای عقیق را در دو دسته انگشتر عقیق زنانه و انگشتر عقیق مردانه جای داده و تضمین کیفیت و ارائه مشاوره تخصصی، شما را در انتخاب سنگی ماندگار همراهی می‌کند.

منبع +++