خواص یاقوت؛ بررسی علمی، معنوی و روایی انواع یاقوت سرخ، کبود و زرد
9 دقیقه
یاقوت یکی از کهنترین و ارزشمندترین سنگهای قیمتی دنیاست؛ نگینی از خانواده کروندوم که در سه رنگ مشهور سرخ، کبود و زرد دیده میشود و هرکدام دنیای خاص خودشان را دارند. خواص یاقوت فقط به زیبایی ظاهری ختم نمیشود؛ این سنگ در فرهنگهای مختلف نماد قدرت، عشق، برکت و روشنبینی بوده و در روایات اسلامی هم جایگاهی ویژه دارد. در این مقاله، تمام خواص یاقوت را یکجا و منظم بررسی میکنیم؛ از انرژی و اثرات معنوی گرفته تا فواید درمانی، علمی و نکاتی که هنگام انتخاب انگشتر یاقوت باید بدانید.
یاقوت چیست و چرا اینقدر مهم است؟
یاقوت که رنگ آن زبانزد خاص و عام است، جلوه خود را مدیون مقداری کروم در ساختار بلورش است که رنگ آن را تشدید کرده و موجب درخشش آن از درون میشود. این سنگ که بعد از الماس سختترین کانی محسوب میشود، سومین نگین قیمتی جهان است که معادن بسیاری را در نقاط دور و نزدیک به خود اختصاص داده است.
این نگین ارزشمند در دو نوع یاقوت سرخ و یاقوت کبود در طبیعت موجود است که هر یک از نظر انرژی درمانی، قدرتهای متافیزیکی، خواص درمانی و روایی جایگاه والایی دارند. در ذیل به معرفی هر یک از این یاقوتها پرداخته و خواص آنها را از جهات مختلف بررسی خواهیم کرد.
فواید و خاصیت معنوی و متافیزیکی یاقوت سرخ
یاقوت سرخ احتمالاً مهمترین سنگ قیمتی از نظر تاریخی است که در زبان هندوهای باستان به Ratnaraj، پادشاه سنگهای قیمتی معروف بود و حتی کبلای خان، امپراتور بدنام چین، یک بار کل شهر را با یک یاقوت سرخ بزرگ عوض کرد.این نگین که مشهور به خداوندگار گوهرها است، در مشرق زمین نشانه زندگی و حیات است و حتی این باور را در میان مردم مشرق زمین منعکس نموده که یاقوت سرخ، قطرات خون قلب مادر زمین است.
در مغرب زمین نیز یاقوت سرخ جایگاه والایی داشته است، تا جایی که آن سنگی تابناک قلمداد میکردند که با تغییر رنگ (تیرهتر شدن) صاحبش را از خبری ناگوار، بیماری یا بداقبالی برحذر میداشته است، اما از آنجا که تاریخ این سنگ کمی با فراز و نشیب همراه بوده است، نمیتوان تمام افسانهها را متعلق به آن دانست. زیرا پیش از دهه 1800، تمام سنگهای قیمتی قرمز شامل: اسپینل ، تورمالین و گارنت – یاقوت نامیده میشدند. از این رو بعضی افسانهها ممکن است به یک نوع از سنگهای قیمتی متفاوت متصل شوند.
بیشتر بخوانید: تاریخچه یاقوت
خواص معنوی و انرژیدرمانی یاقوت سرخ
یاقوت سرخ سالهاست که جایگاه ویژهای در سنتهای معنوی دارد و بهعنوان سنگی «خودافروز» شناخته میشود؛ سنگی که انرژی و عزتنفس را افزایش داده و روح را فعال و پویا میکند. بسیاری آن را سنگ خلاقیت الهی، وفاداری، عشق ناب و خوششانسی میدانند. برای جلوگیری از تکرار و بولتزدن بیش از حد، ویژگیها در چند خوشه دستهبندی شدهاند:
۱. ویژگیهای انرژیدرمانی
یاقوت سرخ از نظر انرژیایی یک سنگ گرم و فعالکننده است. باور بر این است که:
- انرژی درونی و شهامت فرد را تقویت میکند
- حس هیبت، قدرت و انگیزه را افزایش میدهد
- نشاط، میل به زندگی و حرکت را بیشتر میکند
- انرژیهای درونی بدن را بیدار و فعال میسازد
۲. ویژگیهای معنوی
در سنتهای قدیمی، یاقوت سرخ سنگی برای تقویت روح و اتصال معنوی است. گفته میشود که:
- عشق الهی و احساس نزدیکی به منبع انرژی را افزایش میدهد
- وفاداری، صداقت، مهربانی و شفقت را تقویت میکند
- خرد معنوی و شهود را عمیقتر میسازد
- حس اشتیاق در روابط انسانی را بالا میبرد
۳. اثرات روانی و ذهنی
در باورهای سنتی، یاقوت سرخ به ذهن نظم میدهد و فرد را از نظر احساسی تثبیت میکند. گفته میشود:
- اعتمادبهنفس را تقویت میکند
- حس پراکندگی و گیجی حواس را کاهش میدهد
- تمرکز ذهنی را افزایش میدهد
- با افسردگی و بیانگیزگی مقابله میکند
- انگیزه و قدرت تصمیمگیری را بهبود میدهد
گوهره یاقوت سرخ جای گرفته در انگشتر یاقوت سرخ که به عنوان نگینی پر زرق و برق و عمیق در بستر زمین و تحت فشار زیاد، انرژیهای فراوانی را در خود ذخیره نموده است، نه تنها به عنوان مشهورترین و افسانهایترین سنگ قیمتی شناخته شده است، بلکه از نظر انرژی درمانی و معنوی جایگاه والایی دارد.
۴. ویژگیهای محافظتی و حمایتی
این سنگ در فرهنگهای مختلف بهعنوان نمادی از حفاظت و حمایت شناخته میشود:
- دور کردن انرژیهای منفی و حملات روانی
- ایجاد حس امنیت درونی
- حمایت از دارایی و خانواده
- افزایش احساس اقتدار و عزت
۵. ثروت، حمایت و خوششانسی
یاقوت سرخ در فرهنگ ودایی «سنگ خورشید» و نماد شکوفایی است. گفته میشود:
- ثروت و سعادت را جذب میکند
- اهداف را شفافتر و واقعبینانهتر میکند
- شانس و فرصتهای مثبت را تقویت میکند
طبق طالع بینی ودایی، یاقوت سرچشمه اصلی ثروت، شکوفایی، جایگاه و ایستادن است و نشانگر خورشید قدرتمندی است که توصیه میشود هر کس در مسیر قرار گرفتن بر قله قرار گرفته است، این سنگ را به همراه خود داشته باشد. اما این سنگ در کنار فضایل معنوی، خواص درمانی بسیاری دارد و میتواند روی چاکراها مؤثر باشد. از جمله خواص درمانی این گوهر که نماد ثروت و فراوانی است میتوان به موارد ذیل اشاره نمود.
بیشتر بخوانید: انواع یاقوت
خواص درمانی یاقوت سرخ
در طب سنتی هند، یاقوت سرخ یکی از قدرتمندترین سنگها برای تعادل انرژیهای بدن معرفی شده است. البته این موارد علمیـپزشکی نیستند و در سطح باورهای تاریخی ذکر میشوند.
۱. گردش خون و سیستم قلبی
- کمک به بهبود جریان خون
- بهبود عملکرد قلب، معده، کمر و سیستم هضم
- تقویت سیستم اسکلت و استخوانها
۲. تأثیر روی چاکراها
- تحریک چاکرای قلب
- افزایش انرژی حیاتی و رفع خستگی
۳. اثرات فیزیکی در منابع سنتی
- کاهش مشکلات جنسی
- کاهش علائم PMS و یائسگی
- سمزدایی خون و سیستم لنفاوی
- کمک به بهبود عفونتها و مشکلات گردش خون
- تحریک غدد فوقکلیه، کلیهها و اندامهای تولیدمثل
بیشتر بخوانید: بهسازی یاقوت
خواص یاقوت (سرخ، کبود، زرد) در روایات اسلامی
استفاده از نگین یاقوت در انگشتری از دیرباز مورد توجه ائمه و پیشوایان دین اسلام بوده است، زیرا همراه داشتن انگشتر یاقوت، نه تنها عزت و عظمت و احترام برای صاحبش به همراه دارد، بلکه موجب ثبت حسنه در نامه عمل انسان شده، موجب رفع پریشانی و غم گشته، فقر را از بین میبرد و شرافت و نجابت را برای فرد به ارمغان میآورد.
احادیث درباره انگشتر یاقوت و فقرزدایی
خواص روایی موجود محدود به یاقوت سرخ نیست و تمام طیف رنگی یاقوت را شامل میشود، چنان که امام علی بن موسی الرضا (علیهالسلام) در باب خواص یاقوت نقل کردهاند:
«انگشتر یاقوت در دست کنید که پریشانی را دور میکند!»
امام صادق (علیهالسلام) نیز در باب استحباب یاقوت فرمودند:
«انگشتر یاقوت به دست کردن مستحب است و ثواب دارد.»
امام رضا (علیهالسلام) در جایی دیگر به نقل از جدشان امام صادق (علیهالسلام) در باب فقرزدایی یاقوت فرمودهاند:
«انگشتر یاقوت در دست کنید. همانا یاقوت دست نمودن، فقر را دور کرده و از بین میبرد.»
اهمیت فقر زدایی یاقوت تا حدی است که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) به یکی از اصحاب خود فرموند:
«انگشتر یاقوت زرد در دست کن تا فقیر نشوی!»
این انگشتر در رفع پریشانی و غمهای به جا مانده بر دل نیز بسیار مؤثر است، چنان که امام رضا (علیهالسلام) فرمودند:
«انگشتر یاقوت در دست کنید که پریشانی و غم را می زداید.»
اما اهمیت پوشیدن و به همراه داشتن انگشتر یاقوت به حدی است که آمده است: امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) صاحب چهار انگشتر بودند که یکی از آنها یاقوت بود که آن را به دلیل نجابت و شرافتش در دست مینمود.
خواص یاقوت کبود
اما چنان که گفتیم یاقوتها، گذشته از نمای سرخشان که با نام Ruby شهرت دارند، بازهای از تمام رنگهای طبیعت را هم به تصویر میکشند؛ جلوهای تمام عیار از رنگها که همگی با نام یاقوت کبود (sapphire) شهرت دارند.این گوهره نیز همانند یاقوت سرخ از یک سنگ حاصل شده و تفاوت رنگ آنها به دلیل عناصر واسطه و ناخالصیهای متفاوتی است که در آنها وجود دارد.
این گوهره زیبا که از قدیمالایام نشانه فرزانگی و دانایی بوده، به دارنده خود نیروهای ویژهای میبخشد و قدرت پیشگویی کردن را در اختیار صاحبش قرار میدهد. یاقوت کبود تا به امروز سنگ قیمتی سلطنتی از ایرانیان باستان، یونانیها و رومیها بوده است و حتی پرنسس دیانا و پرنسس کیت، حلقه نامزدیشان را با این گوهره زیبا همراه کردند، زیرا اعتقاد بر این است که یاقوت باعث محبت، پرورش، سلامتی، دانش و ثروت میشود.
خواص معنوی یاقوت کبود
- به طور کلی افسانههای بسیاری پیرامون گوهره یاقوت کبود وجود دارد، تا جایی که آمده است لوحهایی که حاوی 10 فرمان بودند از یاقوت کبود ساخته شدهاند و حتی رنگ آسمان برگرفته از انعکاس یک یاقوت کبود است.
یاقوت کبود جای گرفته در انگشتر یاقوت کبود با بهبود انرژی و تمرکز، خلاقیت، وفاداری، عزت و شفقت همراه است و تصور میشود که یاقوت محافظ خانه، دارایی و خانواده است. از جمله خواص معنوی که از دیرباز برای این گوهره آمده است، میتوان به موارد ذیل اشاره نمود.
- عنصر خرد
- عنصر امید و ایمان
- محافظت از انسان در برابر حملات ذهنی یا معنوی
- عنصر سلطنت و اشرافیت
- عنصر فراوانی و شکوفایی
- به وجود آورنده انضباط شخصی و تمرکز
- به وجود آورنده حس وفاداری
- ایجاد کننده ثبات ذهنی
- آرامشبخش به زندگی
- افزایش دهنده وضوح ذهنی و انگیزه فردی
- ایجادکننده اعتماد به نفس
- افزایش دهنده توانایی رهبری
- بهبود بخشنده مهارتهای ارتباطی
- بهبود بخشنده مهارتهای اجتماعی
- به وجود آورنده تمرکز ذهن در رسیدن به اهداف
- به وجود آورنده نظم و انضباط در کار
- تحریککننده وفاداری
- عنصر مراقبه
- ایجادکننده ارتباط با خود و آگاهی درونی
- برانگیزنده خوابهای شفاف
- تسکیندهنده و آرامشبخش
بیشتر بخوانید: راهنمای خرید انگشتر یاقوت کبود
خواص علمی یاقوت کبود
به طور کلی وقتی به یاقوت کبود فکر میکنیم، اولین چیز رنگ آبی در ذهنمان مصور میشود؛ البته نه هر آبی، بلکه آبی گل ذرتی عمیق با عمق صاف تقریباً ابریشمی. رنگ آبی هم از نظر جسمی و هم از نظر روحی روی بدن انسان مؤثر است و نشاندهنده آسمان و دریا، فضای باز و احساس آزادی است. رنگ آبی باعث آرامش شده و متابولیسم را کند ساخته و بدن را خنک میکند.
اما چنان که پیش از این نیز اشاره شد، یاقوت کبود میتواند در مجموعهای از رنگهای دیگر به همان اندازه زیبا ظاهر شود و هر یک نقاط قوت خاصی دارند. در ذیل به بررسی خواص علمی این سنگ خواهیم پرداخت.
- درمانکننده اختلالات خونی مختلف، مانند کم خونی و هموفیلی
- تقویتکننده دیواره رگها
- تسکیندهنده واریس
- کمک کننده در درمان اختلالات سلولی
- تنظیمکننده غدد
- بهبود دهنده سیستم غدد درون ریز
- بهبود دهنده عفونت چشم و بینایی
- کمک کننده به سردرد و میگرن
- درمانکننده عفونتهای گلو و گوش
- سم زدایی و تصفیهکننده بدن
- بهبوددهنده سلامتی و کاهشدهنده وزن
- برطرفکننده انسداد چاکراهای مختلف
- یاقوت کبود: رفعکننده انسداد چاکرای گلو، بهبود دهنده ارتباطات و مشکلات گلو و کمک کننده به تیروئید
- یاقوت کبود سیاه: ریشه چاکرا، ایجاد کننده احساس امنیت و افزایشدهنده اطمینان
- یاقوت کبود زرد: رفعکننده انسداد چاکرای خورشیدی، مرتفعکننده مشکلات کبد و درمانکننده معده و کیسه صفرا
- یاقوت کبود سبز: رفعکننده انسداد چاکرای قلب، آرامکننده احساس حسادت و تسکیندهنده کینهها
- یاقوت کبود بنفش: رفعکننده انسداد چاکرای چشم سوم، افزایشدهنده قاطعیت و ایمان
- یاقوت کبود سفید: رفعکننده چاکرای تاج، درمانکننده سردرد و میگرن
خواص یاقوت زرد
یاقوت زرد گونهای از گروه sapphire یا همان یاقوت کبود است که به دلیل محبوبیتش در بازار جهانی، دستهبندی خاصی را به خود اختصاص داده است. این سنگ در رده یکی از مهمترین و مفیدترین سنگهای توصیه شده در کتب باستان هندیان است که در زبان سانسکریت با نام «پیرویج» یا «پوش رجا» شناخته میشد و در دنیای طالعبینی جایگاه بینظیری را به خود اختصاص داده است.
در استفاده از این سنگ و به همراه داشتن آن، همانند سایر یاقوتهای سرخ و سفایر، خواص علمی و معنوی بسیاری در کتب پیشین مطرح شده است؛ خواصی که همانند سایر خواص گوهرههای مختلف، نمیتوان تأیید یا رد نمود و ما در اینجا فقط به گوشهای از این خواص اشاره میکنیم.
خواص معنوی یاقوت زرد
این گوهره در انگشتر یاقوت زرد، گوهرهی خوشبختی است و دلالت بر خرد، ثروت، شانس و خوشبختی دارد. این نگین صاحبش را برابر بدیها و پلیدیهای محیط محافظت میکند و سعادت را در زندگی همراه و یاور صاحبش میکند. از جمله فواید معنوی که میتوان برای این نگین برشمرد:
- فراهم آورنده آرامش روحی در زندگی
- ایجاد کننده شجاعت و شادی
- ارمغان آورنده قدرت فراوان و ثروت
- بهبود دهنده عصبانیتهای گاه و بیگاه انسان
- به وجود آورنده دوستیهای قوی
- همراه آورنده موفقیت در زندگی
- بهبود دهنده قدرت تمرکز
- بهبود دهنده موقعیت صاحبش
- دورکننده دیدگاههای منفی از انسان
- ارمغان آورنده روابط عالی و رفاه کلی
- جلب توجه همسران
- ارمغانآورنده خلاقیتهای فردی
- بهبوددهنده ارتباطات
- برقرارکننده تعادل در ناحیه چاکرا ویشودا
بیشتر بخوانید: راهنمای خرید انگشتر یاقوت زرد
خواص علمی و درمانی یاقوت زرد
این سنگ در کنار قدرتهای معنوی و متافیزیکی، خواص علمی و درمانی بسیاری دارد و در درمان بسیاری از بیماریها مفید است؛ چنان که در باب خواص این سنگ آمده است:
- درمانکننده دردهای مربوط به کلیه
- درمانکننده روماتیسم
- کاهشدهنده چربیهای بدن
- درمانکننده بیماریهای مربوط به پوست و گلو
- درمانکننده بیماریهای مربوط به کبد و بیماریهای ریوی
- تسریع دهنده درمان فلج مغزی
- تنظیمکننده گردش خون و…
در این مقاله از جواهرات شرافت تلاش شد تا به طور کلی به یاقوت پرداخته شود و خواص آن از نظر علمی، معنوی و روایی مورد بررسی قرار گیرد. امید است شما با توجه به مطالب این مقاله توانسته باشید به اطلاعات کافی و جامعی در زمینه خواص یاقوت دست یابید.
- سمانه کیانی بیدگلی
