انواع یاقوت در جهان؛ راهنمای کامل رنگها، منشأها و ارزش سنگ یاقوت
7 دقیقه

انواع یاقوت شامل کروندوم قرمز و کروندوم در رنگهای دیگر نظیر آبی، زرد، سبز و فانتزی است که بر اساس منشأ جغرافیایی و طرحهایی مانند ستارهای یا پادپارادچا دستهبندی میشوند. این سنگهای قیمتی بسته به نوع ناخالصی نظیر کروم یا آهن، از قرمز خونی تا آبی سلطنتی و حتی نمونههای بیرنگ متغیر هستند. برای شناخت دقیق ویژگیهای ۱۸ مدل مختلف یاقوت و بررسی تفاوتهای کیفی آنها، در ادامه همراه ما باشید.
انواع یاقوت از نظر رنگ
یاقوت سرخ و کبود هر دو از یک کانی به نام کروندوم با ترکیب شیمیایی یکسان تشکیل شدهاند و تفاوت آنها تنها به نوع و مقدار ناخالصیها وابسته است. وجود کروم باعث ایجاد رنگ قرمز در یاقوت سرخ شده که شدت آن از صورتی تا قرمز خونی متغیر است. مقادیر اندک آهن و تیتانیوم نیز، رنگ آبی را در کروندوم ایجاد کردهاند و نوع خاصی از یاقوت را به وجود میآورند. البته کروندوم میتواند رنگهای دیگری، مانند صورتی، زرد، نارنجی، بنفش و سبز نیز داشته باشد که به آنها یاقوت فانتزی گفته میشود.

یاقوت سرخ
این یاقوت، نمونهای اصلی از یاقوت است که با توجه به محل استخراج رنگهای متنوعی را به خود اختصاص داده؛ از قرمز ضعیف تا تیره؛ پیش از آنکه به تفصیل به بررسی تنوع رنگی یاقوت بپردازیم، در نگاهی اجمالی ویژگیهای هر یک از انواع یاقوت سرخ را که در معدنی از جهان استخراج میشوند، بررسی خواهیم کرد و آن را مقایسه میکنیم.
| منشأ یاقوت سرخ | مناطق اصلی استخراج | ویژگی رنگ | کیفیت و ویژگی شاخص |
|---|---|---|---|
| افغانستان | جگدلک، بدخشان | قرمز روشن تا قرمز تیره | ظاهر منحصربهفرد، شناختهشده و اصیل |
| آفریقا | کشورهای شرق آفریقا | قرمز ارغوانی تا قرمز کاملاً تیره | مقاوم، تنوع بالا در اندازه و کیفیت |
| هند | Mysore، Orissa | قرمز عمیق | برشهای اصیل، ارزش تاریخی بالا |
| ماداگاسکار | Vatomandry، Andilamena | قرمز، قرمز-نارنجی، صورتی | اغلب بدون نیاز به حرارت، تنوع بالا |
| برمه | مناطق مختلف میانمار | قرمز خونی، قرمز شعلهای | بسیار باکیفیت، کروم بالا، کملکه |
| سریلانکا | مناطق محدود | اغلب صورتی | شفاف و درخشان |
| تانزانیا | اطراف Songea | قرمز تیره مایل به گارنت | تمیز، مقرونبهصرفه |
| تایلند | ترات، چانتابوری | قرمز بسیار تیره تا قهوهای | آهن و کروم بالا، اغلب حرارتدیده |
| ویتنام | Nghe، Yan Bai | قرمز شفاف | کیفیت نزدیک به برمه |
| موزامبیک | مونت پوز (شمال کشور) | قرمز، گاهی ستارهای | زیبا ولی ضعیفتر از برمه |
- یاقوت افغانستان: بیشتر معادن یافت شده در افغانستان، در مناطق جگدلک و بدخشان قرار دارند و رنگ یاقوتی که از این دو منطقه استخراج میشود، از قرمز ضعیف تا غنی متغیر است.
- یاقوت هندی: یاقوت هندی که عمدتاً در مناطقی مانند Mysore و Orissa یافت میشود، دارای بریدگیها و رنگهایی بسیار اصیل است که باعث جذابیت و ارزش بیشتر آن میشود. این باور وجود دارد که در میان انواع یاقوت، یاقوت سرخ ذهن را پاک کرده و توانایی رهبری را بالا میبرد. اگر میخواهید بیشتر با خواص این سنگ سرخ آشنا شوید، پیشنهاد میدهیم مقاله خواص یاقوت را بخوانید.
- یاقوت ماداگاسکار: این یاقوت در دو منطقه اصلی Vatomandry و Andilamena یافت شده و رنگهایی شامل: قرمز-نارنجی و حتی صورتی دارد.
- یاقوت برمه: یکی از بهترین انواع یاقوت موجود در جهان است. این یاقوت بهدلیل وجود مقدار زیادی کروم، رنگ قرمز عمیقی دارد. این یاقوتها بیشتر در میانمار یافت میشوند. رنگ یاقوت برمه نو متفاوت بوده، اما معمولاً از قرمز مایل به قهوهای تا قرمز خونی متغیر است. این یاقوت، کمترین لکه را در میان انواع یاقوت دارد. محبوبترین رنگ این یاقوت، قرمز شعلهای است که با نام خون کبوتری هم از آن یاد میشود و میتواند دارای سایههای صورتی یا حتی آبی مخلوط با قرمز باشد.
- یاقوت آفریقایی: یاقوت سرخ آفریقایی، یک سنگ مقاوم با سایههای قرمز زیبا است که معمولاً از رنگ قرمز با سایههای ارغوانی تا قرمز تیره متغیر است و بهترین رنگ آن، رنگ قرمز کاملاً تیره است که به تمرکز بیشتر و حتی شادابی پوست کمک میکند.
بیشتر بخوانید: گران ترین انگشتر یاقوت سرخ

- یاقوت سریلانکا: اگر توانایی خرید یک یاقوت برمه را ندارید، یاقوتهای سریلانکا به همان زیبایی به نظر میرسند. اکثر یاقوت سرخ سریلانکا رنگ صورتی دارد و بسیار محبوب است.
- یاقوت تانزانیا: این یاقوت بیشتر در نواحی اطراف Songea یافت میشود و رنگی شبیه گارنت دارد. در حقیقت، حتی برخی از جواهرفروشان هم نمیتوانند آنها را از هم تشخیص دهند.
- یاقوت تایلند: این یاقوت، دومین و با ارزشترین نوع یاقوتها هستند. بیشتر این یاقوتها از ناحیهای در جنوب بانکوک به دست میآیند و به آنهایی که رنگ قهوهای یا شرابی دارند، یاقوت سیاه اطلاق میشود. این نوع یاقوتها بیشتر از استانهای ترات و چانتابوری به دست آمده و تقریباً همیشه تحت عملیات حرارتی قرار میگیرند.
- یاقوت ویتنام: این یاقوت کیفیتی مشابه یاقوت برمهای دارد. دو منطقه اصلی که یاقوت در آن پیدا میشود، Nghe و Yan Bai است. اگرچه یاقوتهای استخراج شده در ویتنام از نظر کیفیت بسیار بالا هستند، اما این کشور یک منبع غیرقابل پیشبینی یاقوت سرخ است، به این معنی که همیشه نمیتوانید در آن یاقوت پیدا کنید.
- یاقوت سرخ موزامبیک: موزامبیک یک کشور مهم در تولید یاقوت است که دارای یاقوتهای ستارهای است که در مونت پوز در قسمت شمالی کشور یافت میشود، اما در عین زیبایی، از کیفیت یاقوت برمهای برخوردار نیستند.
انگشتر یاقوت نوران
50,000,000انگشتر یاقوت نارینا
32,800,000انگشتر یاقوت دماوند
28,200,000انگشتر یاقوت نیلوفر
34,100,000
یاقوت کبود
تنوع رنگی یاقوت تنها به رنگ سرخ محدود نمیشود و این سنگ قیمتی، میتواند در رنگهای متنوع دیگری نیز دیده شود که بهطور کلی با نام یاقوت کبود شناخته میشوند؛ با این حال، آنچه در میان عموم مردم رایج است، اطلاق واژه «یاقوت» بهصورت مطلق بر یاقوت سرخ و استفاده از عنوان «یاقوت کبود» صرفاً برای نمونههای آبیرنگ است و سایر رنگها با نام رنگ مورد نظر خوانده میشوند.
ما در جواهرات شرافت، تنوع رنگی یاقوت را در سه گروه انگشتر یاقوت سرخ، انگشتر یاقوت کبود و انگشتر یاقوت زرد دستهبندی کردهایم تا با انتخاب هر یک، بتوانید نمونه دلخواهتان را که به زیبایی تراش خورده و در رکابی از نقره جای گرفته انتخاب کنید.
- یاقوت کبود: محبوبترین رنگ در میان انواع مختلف سفایر است و در رنگهایی از آبی کمرنگ تا آبی سلطنتی یافت میشود. باارزشترین نگین برای انگشتر یاقوت کبود، آبی مخملی تا آبی مایل به بنفش در تنهای متوسط تا متوسط تیره است.
- یاقوت صورتی: این نوع یاقوتها به رنگهای مختلف از صورتی روشن تا سرخابی شدید وجود دارند. سایههای زنانه و ظریف این گوهر، آن را به دومین نوع سفایر از نظر محبوبیت تبدیل کرده است.
- یاقوت زرد: عنصر کمیاب آهن در ترکیب شیمیایی نگین انگشتر یاقوت زرد، رنگ زرد واضحی به آن میبخشد. یاقوت زرد در انواع طیف رنگ زرد، از زرد مایل به سبز تا زرد مایل به نارنجی متغیر است. رنگ زرد قناری این گوهر، بیشتر از هر رنگ دیگری مورد علاقهی علاقهمندان به جواهرات است.

- یاقوت نارنجی: این نوع یاقوت، عجیب و غریب با رنگ نارنجی مانند خورشید آتشین است و در طیف وسیعی از رنگها از طلایی تیره تا نارنجی تیره وجود دارد. وجود عناصر کمیابی مانند: کروم و آهن به این گوهر سایه و جلای خیرهکنندهای میبخشد.
- یاقوت سبز: در سالهای اخیر، این نوع یاقوت بهدلیل سایه سبز براق و کمیاب بودن محبوبیت زیادی پیدا کرده است. وجود عنصر کمیاب آهن در ترکیبات شیمیایی آن منجر به تشکیل این رنگ دوست داشتنی شده است.
- یاقوت بنفش: یاقوت بنفش بهدلیل وجود وانادیوم در ترکیبات شیمیایی به وجود آمده و سنگ ارزشمندی محسوب میشود. رنگ آن از بنفش مایل به قرمز تیره تا بنفش ارغوانی متغیر است. برخلاف سایر سنگهای قیمتی، برای یاقوت بنفش، رنگ غالب همیشه بنفش دلپذیر است.
- یاقوت سفید: یاقوت سفید برخلاف تصور، سفید نیست، بلکه رنگ آن بیرنگ و شفاف است. این نوع نادر یاقوت یک کروندوم خالص است و هیچ ماده معدنی کمیابی در آن وجود ندارد.
بیشتر بخوانید: تشخیص یاقوت اصل
انگشتر یاقوت کتها
29,600,000انگشتر چند جواهر ملاباشی
25,600,000
حال که با تنوع رنگی یاقوت آشنا شدید، برای درک عمیقتر رنگهای یاقوت، پیشنهاد میکنیم مقاله انواع یاقوت از نظر رنگ را بخوانید. البته در جدول زیر بهطور اختصاصی اختلاف رنگهای یاقوت و دلایل به وجود آمدن آن را بیان کردیم تا در یک نگاه درک جامعی از آن داشته باشید.
| نوع یاقوت | طیف رنگی | عامل ایجاد رنگ | میزان محبوبیت / ارزش |
|---|---|---|---|
| یاقوت سرخ | صورتی تا قرمز خونی | کروم | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| یاقوت کبود (آبی) | آبی کمرنگ تا آبی سلطنتی | آهن + تیتانیوم | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| یاقوت صورتی | صورتی روشن تا سرخابی | کروم (کمتر از یاقوت سرخ) | ⭐⭐⭐⭐ |
| یاقوت زرد | زرد مایل به سبز تا نارنجی | آهن | ⭐⭐⭐ |
| یاقوت نارنجی | طلایی تیره تا نارنجی تیره | کروم + آهن | ⭐⭐⭐ |
| یاقوت سبز | سبز روشن تا سبز براق | آهن | ⭐⭐⭐⭐ |
| یاقوت بنفش | بنفش مایل به قرمز تا ارغوانی | وانادیوم | ⭐⭐⭐⭐ |
| یاقوت سفید | بیرنگ و شفاف | فاقد ناخالصی رنگزا | ⭐⭐⭐ |
انواع یاقوت از نظر طرح
از منظر طرح و شکل نیز یاقوت نمونههای متفاوتی دارد که در ذیل به بیان آن میپردازیم:
- یاقوت Padparadscha: یکی از نادرترین و زیباترین انواع یاقوت در جهان، یاقوت padparadscha است. طیف رنگی این گوهر در ترکیب دو رنگ صورتی و نارنجی قرار دارد. زیبایی متمایز این گوهر، همراه با رنگ چشمگیر آن، این یاقوتها را به گوهری ارزشمند برای درمان ناراحتیهای چشم تبدیل کرده است.
- یاقوت ستارهای: نامش را بهدلیل یک ویژگی خاص که باعث ایجاد یک ستاره سه تا شش پرتویی روی سطح گوهر میشود، گرفته است. وجود ستاره روی این سنگ قیمتی، یک زیبایی عرفانی به آن بخشیده و طرحی بینظیر را به وجود میآورد. اگرچه اجزای موجود در سنگ باعث ایجاد اثر ستارهای میشوند، اما رنگ کروندوم ستارهای، تأثیر زیادی در ارزش آن دارد و میتواند بر شفافیت و رنگ ستاره تأثیر بگذارد. کروندوم ستارهای تقریباً میتواند در همه رنگها شامل: قرمز، صورتی، آبی، سیاه، خاکستری، قهوهای، بنفش یا زرد وجود داشته باشد، اما وجود آنها در یاقوتهای زرد، سبز و نارنجی غیر معمول است.
- یاقوت رنگارنگ: این نوع در میان انواع یاقوت ترکیبی از رنگهای مختلف را در درون خود نشان میدهد. این اتفاق بهدلیل پدیده تغییر رنگ رخ میدهد که در آن گوهر در نورهای مختلف رنگ متفاوتی را نشان میدهد. یاقوت رنگارنگ در زیر نور روز رنگهای آبی-بنفش دارد، در حالی که در زیر نور فلورسنت سایههایی از بنفش ارغوانی تا بنفش مایل به قرمز بسیار قوی را به معرض نمایش میگذارد. برخی از یاقوتهای تغییر نادر رنگ از سبز در نور روز به قهوهای مایل به قرمز در زیر نور فلورسنت را نشان میدهند.
- یاقوت رنگی فانتزی: یک واقعیت کمتر شناخته شده در مورد یاقوت این است که آنها تقریباً در تمام رنگهای رنگین کمان وجود دارند. یاقوت به رنگهای بنفش، ارغوانی، هلویی، نارنجی، سبز، قهوهای و خاکستری یافت میشود. همچنین، یاقوت بیرنگ وجود دارد که به عنوان یاقوت سفید شناخته میشود. به تمام این انواع مختلف، «یاقوت فانتزی» اطلاق میشود. آنها در مقایسه با نمونههای آبی، صورتی و زرد استثنایی بوده و کمتر در دسترس هستند.
سخن پایانی
بدون هیچ شکی، یاقوت چه سرخ باشد و چه کبود، سنگ بسیار زیبا و باارزشی است که از روزگاران کهن تا به امروز محبوب همگان بوده و نفسها را در سینه حبس میکند. ما در جواهرات شرافت نگین یاقوت را در رکابی از نقره جای دادهایم تا انتخابی فاخر داشته باشید، کافی است روی انگشتر یاقوت کلیک کنید و تنوع مدلهای ما را ببینید.
تمام تلاش ما این است که جریان خرید را برای شما آسان کنیم تا بتوانید در یک نگاه آنچه را که زیبنده دستان خود و عزیزانتان است، مقایسه و انتخاب کنید. برای خرید انگشتر یاقوت زنانه یا انگشتر یاقوت مردانه، روی هر لینک کلیک کنید و مدلهای فاخر این نگین زیبا را ببینید. نگینی که با همراهی رکاب نقره جایگاه والایی در ایران و کشورهای همجوار دارد.
باارزشترین یاقوت سرخ، متعلق به کدام کشور است؟
در میان انواع یاقوت سرخ، یاقوت برمه به دلیل داشتن مقادیر بالای کروم و کمترین میزان ناخالصی، باارزشترین نوع در جهان شناخته میشود.
اصلیترین انواع یاقوت از نظر علمی چه تفاوتی با هم دارند؟
تمام انواع یاقوت از کانی کروندوم تشکیل شدهاند. تفاوت آنها تنها در عناصر واسطه مثل کروم، آهن، تیتانیوم و وانادیوم است.
یاقوت فانتزی چیست و شامل چه رنگهایی میشود؟
به تمامی رنگهای کانی کروندوم به جز یاقوت سرخ و یاقوت کبود کلاسیک، یاقوت فانتزی اطلاق میشود. این دستهبندی شامل رنگهای جذابی مانند زرد قناری، نارنجی، سبز براق، بنفش ارغوانی و حتی نمونههای کاملاً شفاف و بیرنگ است.
- محمدحسین شرافت















